Bakıdan Qax və İlisuya: necə getmək və nəyə baxmaq

Qax Azərbaycanın şimal-qərbində, Böyük Qafqazın ətəyində kiçik bir şəhərdir: tarixi İçəribazar məhəlləsi, tarix-diyarşünaslıq muzeyi və fəaliyyət göstərən gürcü (ingiloy) Müqəddəs Georgi kilsəsi buradadır. 12–15 km yuxarıda, dağlarda İlisu kəndi yerləşir — İlisu sultanlığının keçmiş paytaxtı (XVI əsr – 1803): daş evlər, Sumuq qala qülləsi, köhnə körpü və məscid, kəndin üstündə isə Ram-Rama şəlaləsi. Bura dağlarda tələsmədən keçirilən bir gün və piyada marşrutlar üçün yerdir; mövsümün zirvəsi yaydır.

Bakıdan necə getmək

• Avtomobillə: Bakıdan Qaxa mənbədən asılı olaraq 330–345 km, təxminən 4 saat 48 dəqiqə. Şəkidən 4 noyabr 2015-ci ildə açılmış Şəki – Qax – Zaqatala yolu ilə 35 km, təxminən bir saat. Qaxdan İlisuya 12–15 km.
• Qatarla: Bakı – Balakən gecə qatarı (ADY) Qax stansiyasında dayanır. 2025-ci ilin yanvarına olan məlumata görə, qatar Bakıdan 23:50-də yola düşür, Balakənə 08:10-da çatırdı; geri reys Balakəndən 22:10-da çıxır, Bakıya 06:50-də çatırdı. Bakı – Qax qiyməti: 14,8 AZN-dən (Standard), 23,9 AZN (Standard+), 63,3 AZN (Business). APA-nın 30 oktyabr 2026-cı il tarixli başlığına görə reys 20 noyabrda bərpa olunacaq, ona görə səfərdən əvvəl ticket.ady.az-da yoxlayın.
• Avtobusla: Qaxa gündəlik avtobuslar Bakı Beynəlxalq Avtovağzalından yola düşür, yol təxminən 6 saat çəkir; cədvəl avtovagzal.az və bakubus.az saytlarındadır. Şəkidən marşrut avtobusu təxminən 40 dəqiqə gedir və 1 AZN-dir, ilk reyslər 8:00, 10:00 və 11:30-dadır (2022-ci ilin avqustuna olan məlumat). Qaxdan İlisuya: azerbaijan.travel-ə görə avtobus gündə 5 dəfə işləyir; Wikipedia gündəlik avtobus qeyd edir.

Nəyə baxmaq

• İçəribazar — Qaxın köhnə məhəlləsi: divarlar, darvazalar, eyvanlı evlər, oymaçılıq və toxuculuq emalatxanaları, yayda açıq teatrda konsertlər. Mənbələr onu XV, XVI və ya XVIII əsrə aid edir. Təxminən 45 dəqiqə; açıq küçədir.
• Qax Tarix-Diyarşünaslıq Muzeyi — 1981-ci ildə yaradılıb, təxminən 11 500 eksponat: arxeologiya, məişət əşyaları, parçalar, geyimlər. Üzeyir Hacıbəyov küçəsi, 1. Təxminən 45 dəqiqə.
• Müqəddəs Georgi kilsəsi — XIX əsrə aid (bir mənbəyə görə 1855-ci il) fəaliyyət göstərən gürcü pravoslav kilsəsi, zəng qülləsi və rəsmlərlə bəzədilmiş interyeri var; ibadət il boyu keçirilir. Mənbələrdə ünvan fərqlidir: Qaxbaş kəndi, Heydər Əliyev prospekti və ya şəhər mərkəzi. Təxminən 30 dəqiqə.
• Ulu körpü, İlisu — İlisunun girişində Kürmükçay üzərində təxminən 15 m uzunluğunda daş körpü, maşınlar üçün bağlıdır. Təxminən 15 dəqiqə; açıq obyekt.
• Sumuq qala qülləsi — dörd mərtəbəli müdafiə qülləsi (XVII–XVIII əsrlər), içində kiçik etnoqrafik ekspozisiya var; yuxarı hissə bağlıdır. Təxminən 30 dəqiqə; giriş cüzi ödənişlədir.
• İlisu kəndi — İlisu sultanlığının keçmiş paytaxtı, təxminən 1 200–1 600 m hündürlükdə: daş evlər və qüllələr. 1–2 saat; pulsuz.
• Ulu məscid, İlisu — XVIII əsrə aid cümə məscidi, tərk edilib və qismən dağılıb; milli əhəmiyyətli abidədir. Kənardan 15–20 dəqiqə.
• İlisu (Ram-Rama) şəlaləsi — kəndin üstündədir. Maşınlar İlisunun sonundakı talada saxlanılır; oradan təxminən bir saat dik yoxuşla piyada və ya yerli UAZ ilə getmək olar. Yolla birlikdə 2–3 saat; giriş pulsuzdur; qışda donur.
• İlisu – Qaşqaçay cığırı — nişanlanmış, çətin, 16 km-lik cığır, təxminən 9 saat 10 dəqiqə, 1 450 m qalxma, ən yüksək nöqtə 2 280 m. Bütün gün; pulsuz, icazə tələb olunmur; may–sentyabr.
• Ləkit dairəvi məbədi — fındıq bağları arasında, Ləkit kəndindən 2 km şimal-şərqdə V–VII əsrlərə aid Qafqaz Albaniyası dairəvi məbədinin xarabalıqları; yerli bələdçisiz tapmaq çətindir. Yaxınlaşma ilə birlikdə təxminən 1 saat.

Kürmük məbədi 2026-cı ilin oktyabrından arxeoloji tədqiqat və bərpa işlərinə görə təxminən bir il turistlər üçün bağlıdır.

Bir günlük marşrut

Bakıdan 330 km (təxminən 4 saat 48 dəqiqə) — bir günə gedib-qayıtmaq üçün uzaqdır; Şəkidə (35 km, təxminən bir saat) və ya İlisuda gecələmək daha rahatdır. Qax və İlisuda bir gün:

• 09:00 — İçəribazarda gəzinti; 10:00 — Qax Tarix-Diyarşünaslıq Muzeyi.
• 11:00 — Müqəddəs Georgi kilsəsi (Qaxbaş).
• 11:45 — İlisuya keçid, 12–15 km; 12:15 — Ulu körpü və yaxınlıqdakı Sumuq qala qülləsi, piyada.
• 13:00 — İlisuda gəzinti və Ulu məscid; nahar (kənddə restoranlar var).
• 14:30 — Ram-Rama şəlaləsi: kəndin sonundakı taladan UAZ ilə və ya təxminən bir saat piyada yoxuşla. Alternativ: şəlalənin əvəzinə bələdçi ilə Ləkit məbədi.
• 17:30 — Qaxa qayıdış (12–15 km), sonra Şəkiyə (35 km) və ya Bakıya (təxminən 330 km).

Nə yemək

• Sürhüllü — rayonun, xüsusən dağ kəndlərinin məşhur yeməyi: qurudulmuş ət və qabırğa ilə xəmir parçaları. Eurasia.travel onu içisiz kiçik düşbərə kimi, sarımsaq və turş alça turşusu ilə təsvir edir və Qax variantının Dağıstan xinkalına bənzədiyini yazır. Azerbaijan.travel sürhüllünü rayonun ən yüksək kəndi olan Sarıbaşda dadmağı tövsiyə edir. Yeməyin əsası olan qurudulmuş ət dağ kəndlərinin tanındığı məhsuldur.
• Bal — Ləkit kəndində «Bal evi».

Harada qalmaq

Saytımızda Qaxda hələ otelimiz yoxdur. Ən yaxınları 35 km aralıdakı Şəkidədir: Sheki Palace, Sheki Saray, Macara Sheki City, Marxal Resort & Spa, Kungut, Yukhari Karvansaray, Old Town Sheki, MinAli, Arena Sheki, Art Hotel by ABAD, Yaffle Inn, RUH Achari (Kish).

Nə vaxt getmək

• Yay İlisuda turizmin zirvəsidir: dağlar xüsusilə yaxşı görünür, İçəribazarda isə açıq teatrda konsertlər olur.
• May–sentyabr piyada marşrutlar, o cümlədən İlisu – Qaşqaçay cığırı üçün mövsümdür; şəlaləyə yazdan payızadək gedirlər.
• Yazda və payızda yollar palçıqlı olur: yağışdan sonra şəlaləyə yol keçilməz ola bilər, güclü leysanlar isə çaydan keçidləri təhlükəli edir.
• Qışda şəlalə donur və İlisuda turizm demək olar ki, dayanır; yüksəkliklərdə qar olur.

Tez-tez verilən suallar

Yenilənib: 30 oktyabr 2026. Digər şirkətlərin qiymətləri və cədvəlləri dəyişə bilər — səfərdən əvvəl dəqiqləşdirin.